I. အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်
ထရိုင်မီသိုင်းလမင်း N-အောက်ဆိုဒ် ဒိုင်ဟိုက်ဒရိတ် (TMAO·2H₂O) ရေနေသတ္တဝါမွေးမြူရေးတွင် အလွန်အရေးကြီးသော ဘက်စုံသုံး အစာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ငါးမှုန့်တွင် အဓိကအစာဆွဲဆောင်မှုအဖြစ် ကနဦးတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။ သို့သော်၊ နက်ရှိုင်းသော သုတေသနပြုချက်များအရ ပိုမိုသိသာထင်ရှားသော ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ရေနေသတ္တဝါများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် အရေးကြီးသောကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။

II. အဓိကအသုံးချမှုများနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်ယန္တရားများ

၁။ ထိရောက်သော အစာကျွေးဆွဲငင်ပစ္စည်း
ဒါက TMAO ရဲ့ အဂန္ထဝင်ဆုံးနဲ့ အထင်ရှားဆုံး အခန်းကဏ္ဍပါ။

• ယန္တရား- ရေထွက်ပစ္စည်းအများအပြား၊ အထူးသဖြင့်ပင်လယ်ငါး,TMAO ပါဝင်မှု မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ပင်လယ်ငါးများ၏ ထူးခြားသော "umami" အရသာ၏ အဓိကရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ ရေနေသတ္တဝါများ၏ အနံ့နှင့် အရသာစနစ်များသည် TMAO ကို အလွန်အာရုံခံနိုင်စွမ်းရှိပြီး ၎င်းကို "အစားအစာအချက်ပြမှု" အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည်။
• အကျိုးသက်ရောက်မှုများ:
  • အစာစားသုံးမှု တိုးမြှင့်ခြင်း- အစာထဲသို့ TMAO ထည့်ခြင်းသည် ငါးနှင့် ပုစွန်များ၏ အစာစားချင်စိတ်ကို သိသိသာသာ လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် အစာစားချိန်အစောပိုင်းအဆင့်များ သို့မဟုတ် ရွေးချယ်တတ်သော မျိုးစိတ်များအတွက် အစာစားချင်စိတ်ကို လျင်မြန်စွာ လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ပါသည်။
  • အစာကျွေးချိန် လျှော့ချခြင်း- ရေထဲတွင် အစာရှိနေချိန်ကို လျှော့ချပေးပြီး အစာဆုံးရှုံးမှုနှင့် ရေညစ်ညမ်းမှုကို လျှော့ချပေးသည်။
  • အခြားအစာများတွင် အသုံးချနိုင်မှု- ငါးမှုန့်အစား အပင်ပရိုတင်းရင်းမြစ်များ (ဥပမာ၊ ပဲပိစပ်မှုန့်) ကို အသုံးပြုသောအခါ၊ TMAO ထည့်သွင်းခြင်းသည် အရသာမရှိခြင်းကို ပြန်လည်ဖြည့်ဆည်းပေးပြီး အစာ၏ အရသာခံနိုင်စွမ်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။

၂။ Osmolyte (အော့စမိုတစ်ဖိအားထိန်းညှိပေးသည့်ဆေး)
၎င်းသည် ရေနေငါးများနှင့် diadromous ငါးများအတွက် TMAO ၏ အရေးကြီးသော ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

• ယန္တရား- ပင်လယ်ရေသည် hyperosmotic ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ငါး၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိရေကို ပင်လယ်ထဲသို့ အဆက်မပြတ်ဆုံးရှုံးစေသည်။ အတွင်းပိုင်းရေချိန်ခွင်လျှာကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ပင်လယ်ငါးများသည် ပင်လယ်ရေကိုသောက်သုံးပြီး inorganic ions များ (ဥပမာ Na⁺၊ Cl⁻) မြင့်မားသောပါဝင်မှုများစုဆောင်းသည်။ TMAO သည် ပရိုတင်းဖွဲ့စည်းပုံအပေါ် မြင့်မားသောအိုင်းယွန်းပါဝင်မှုများ၏ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသောအကျိုးသက်ရောက်မှုများကို တန်ပြန်နိုင်သည့် "လိုက်ဖက်သောပျော်ဝင်ပစ္စည်း" အဖြစ်လုပ်ဆောင်ပြီး ဆဲလ်အတွင်းပရိုတင်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို တည်ငြိမ်စေရန်ကူညီပေးသည်။
• အကျိုးသက်ရောက်မှုများ:
  • Osmoregulatory စွမ်းအင်အသုံးစရိတ် လျှော့ချခြင်း- ဖြည့်စွက်ခြင်းတီအမ်အေအိုရေနေငါးများကို အော့စမိုတစ်ဖိအားကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ထိန်းညှိပေးရန် ကူညီပေးပြီး "အသက်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း" မှ "ကြီးထွားမှုနှင့် မျိုးပွားခြင်း" သို့ စွမ်းအင်ပိုမိုရရှိစေရန် ဦးတည်ပေးပါသည်။
  • ဖိစီးမှုခံနိုင်ရည် တိုးတက်ကောင်းမွန်လာခြင်း- ဆားငန်ဓာတ် အတက်အကျ သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်ဖိစီးမှုအခြေအနေများတွင် TMAO ဖြည့်စွက်စာသည် သက်ရှိများ၏ homeostasis ကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး ရှင်သန်နှုန်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန် ကူညီပေးသည်။

၃။ ပရိုတင်း တည်ငြိမ်စေသောပစ္စည်း
TMAO သည် ပရိုတင်းများ၏ သုံးဖက်မြင်ဖွဲ့စည်းပုံကို ကာကွယ်ရန် ထူးခြားသောစွမ်းရည်ရှိသည်။

• ယန္တရား- ဖိစီးမှုအခြေအနေများ (ဥပမာ- အပူချိန်မြင့်မားခြင်း၊ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း၊ ဖိအားမြင့်မားခြင်း) အောက်တွင် ပရိုတင်းများသည် ပျက်စီးခြင်းနှင့် မလှုပ်ရှားနိုင်ခြင်းဖြစ်တတ်သည်။ TMAO သည် ပရိုတင်းမော်လီကျူးများနှင့် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ဓါတ်ပြုနိုင်ပြီး ပရိုတင်း၏ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုစက်ဝိုင်းမှ ဦးစားပေးဖယ်ထုတ်ထားခြင်းဖြင့် ပရိုတင်း၏ မူလခေါက်ထားသောအခြေအနေကို သာမိုဒိုင်းနမစ်နည်းဖြင့် တည်ငြိမ်စေပြီး ပျက်စီးခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။
• အကျိုးသက်ရောက်မှုများ:
  • အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးသည်- အစာခြေနေစဉ်အတွင်း အူလမ်းကြောင်းအင်ဇိုင်းများသည် တက်ကြွနေရန် လိုအပ်ပါသည်။ TMAO သည် ဤအစာခြေအင်ဇိုင်းများကို တည်ငြိမ်စေနိုင်ပြီး အစာ၏ အစာချေဖျက်နိုင်စွမ်းနှင့် အသုံးချနိုင်စွမ်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေပါသည်။
  • ဖိစီးမှုခံနိုင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးသည်- အပူချိန်မြင့်မားသောရာသီများ သို့မဟုတ် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် ရေနေသတ္တဝါများသည် အပူဒဏ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ TMAO သည် ခန္ဓာကိုယ်ရှိ လုပ်ဆောင်ချက်ဆိုင်ရာ ပရိုတင်းအမျိုးမျိုး (ဥပမာ၊ အင်ဇိုင်းများ၊ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပရိုတင်းများ) ၏ တည်ငြိမ်မှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး ဖိစီးမှုနှင့်ဆက်စပ်သော ပျက်စီးမှုများကို လျှော့ချပေးသည်။

၄။ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးနှင့် ပုံသဏ္ဍာန်ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည်

• ယန္တရား- TMAO ၏ osmoregulatory နှင့် protein-stabilizing အာနိသင်များသည် အူလမ်းကြောင်းဆဲလ်များအတွက် ပိုမိုတည်ငြိမ်သော microenvironment ကို ပေးစွမ်းသည်။ ၎င်းသည် အူလမ်းကြောင်း villi ဖွံ့ဖြိုးမှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး စုပ်ယူမှုမျက်နှာပြင်ဧရိယာကို တိုးမြင့်စေနိုင်သည်။
• အကျိုးသက်ရောက်မှုများ:
  • အာဟာရစုပ်ယူမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်- ကျန်းမာသော အူလမ်းကြောင်းပုံသဏ္ဍာန်သည် အာဟာရစုပ်ယူနိုင်စွမ်း ပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်းကို ဆိုလိုပြီး ၎င်းသည် အစာပြောင်းလဲမှုအချိုးကို တိုးတက်စေရန် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။
  • အူလမ်းကြောင်း အတားအဆီး လုပ်ဆောင်ချက်ကို မြှင့်တင်ပေးသည်- အူလမ်းကြောင်း အမြှေးပါး၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးနိုင်ပြီး ရောဂါပိုးများနှင့် အဆိပ်အတောက်များ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။

၅။ မီသိုင်းဒိုနာ
TMAO သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ဇီဝဖြစ်စဉ်တွင် ပါဝင်နိုင်ပြီး မီသိုင်းဒိုနာအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။

• ယန္တရား- ဇီဝဖြစ်စဉ်အတွင်း၊တီအမ်အေအို ဖော့စဖိုလစ်ပစ်များ၊ ခရီတင်းနှင့် အာရုံကြောထုတ်ပစ္စည်းများ ပေါင်းစပ်ခြင်းကဲ့သို့သော အရေးကြီးသော ဇီဝဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုအမျိုးမျိုးတွင် ပါဝင်သည့် တက်ကြွသော မီသိုင်းအုပ်စုများကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။
• အာနိသင်- မီသိုင်းအုပ်စုများအတွက် ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာသည့် အလျင်အမြန် ကြီးထွားမှုအဆင့်များတွင် အထူးသဖြင့် ကြီးထွားမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။ TMAO ဖြည့်စွက်စာသည် ဤဝယ်လိုအားကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

III. အသုံးချမှုပစ်မှတ်များနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်များ

• အဓိက အပလီကေးရှင်း ပစ်မှတ်များ-
  • ပင်လယ်ငါးများ- turbot၊ grouper၊ large yellow croaker၊ sea bass စသည်တို့ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ TMAO အတွက် ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်မှာ အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်သည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်း၏ osmoregulatory လုပ်ဆောင်ချက်သည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
  • ဒိုင်ယာဒရိုမတ်စ်ငါးများ- ဆော်လမွန်ငါးများ (ဆော်လမွန်ငါး) ကဲ့သို့ပင်၊ ၎င်းတို့သည် ရေနေမွေးမြူရေးအဆင့်တွင်လည်း ၎င်းကို လိုအပ်ပါသည်။
  • Crustaceans: ပုစွန်/ပုစွန်နှင့် ကဏန်းကဲ့သို့သော။ လေ့လာမှုများအရ TMAO တွင် ဆွဲဆောင်မှုကောင်းပြီး ကြီးထွားမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည့် အာနိသင်များရှိကြောင်း ပြသထားသည်။
  • ရေချိုငါးများ- ရေချိုငါးများသည် TMAO ကို ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် မဖန်တီးနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ အနံ့ခံစနစ်များသည် ၎င်းကို သိရှိနိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး အစာစားချင်စိတ်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်စေပါသည်။ သို့သော် ရေချိုတွင် osmoregulatory လုပ်ဆောင်ချက်သည် အလုပ်မလုပ်ပါ။
• ဆေးပမာဏနှင့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်များ-
  • ဆေးပမာဏ- အစာထဲသို့ ပုံမှန်ထပ်ထည့်သည့်ပမာဏမှာ ၀.၁% မှ ၀.၃% (ဆိုလိုသည်မှာ အစာတစ်တန်လျှင် ၁-၃ ကီလိုဂရမ်) ဖြစ်သည်။ သီးခြားဆေးပမာဏကို မွေးမြူထားသော မျိုးစိတ်၊ ကြီးထွားမှုအဆင့်၊ အစာဖော်စပ်ပုံနှင့် ရေပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့် စမ်းသပ်မှုများအပေါ် အခြေခံ၍ ဆုံးဖြတ်သင့်သည်။
  • Choline နှင့် Betaine နှင့် ဆက်နွယ်မှု- Choline နှင့် betaine တို့သည် TMAO ၏ ရှေ့ပြေးနိမိတ်များဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင် TMAO အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ သို့သော်၊ ၎င်းတို့သည် ပြောင်းလဲမှုထိရောက်မှု အကန့်အသတ်ရှိခြင်းနှင့် TMAO ၏ ထူးခြားသော ဆွဲဆောင်မှုနှင့် ပရိုတင်းတည်ငြိမ်စေသော လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် TMAO ကို အပြည့်အဝ အစားထိုးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ လက်တွေ့တွင်၊ ၎င်းတို့ကို မကြာခဏ ပေါင်းစပ်အသုံးပြုကြသည်။
  • ဆေးပမာဏလွန်ကဲခြင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ- အလွန်အကျွံထည့်သွင်းခြင်း (အကြံပြုထားသော ဆေးပမာဏထက် များစွာပို၍) သည် ကုန်ကျစရိတ်ဖြုန်းတီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အချို့သောမျိုးစိတ်များအပေါ် အပျက်သဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရှိနိုင်သော်လည်း လက်ရှိတွင် ရိုးရာဆေးပမာဏတွင် ဘေးကင်းသည်ဟု ယူဆရပါသည်။

IV။ အကျဉ်းချုပ်
ထရိုင်မီသိုင်းလမင်း N-အောက်ဆိုဒ် ဒိုင်ဟိုက်ဒရိတ် (TMAO·2H₂O) သည် ရေနေသတ္တဝါမွေးမြူရေးတွင် အလွန်ထိရောက်ပြီး ဘက်စုံသုံး အစာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အစာဆွဲငင်ခြင်း၊ အော့စမိုတစ်ဖိအားထိန်းညှိခြင်း၊ ပရိုတင်းတည်ငြိမ်စေခြင်းနှင့် အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးတိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပေါင်းစပ်ထားသည်။

၎င်း၏အသုံးချမှုသည် ရေနေသတ္တဝါများ၏ အစာစားသုံးမှုနှုန်းနှင့် ကြီးထွားမှုနှုန်းကို တိုက်ရိုက်မြှင့်တင်ပေးရုံသာမက ဇီဝကမ္မဗေဒဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အသုံးစရိတ်ကို လျှော့ချခြင်းနှင့် ဖိစီးမှုခံနိုင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းဖြင့် အစာအသုံးချမှုစွမ်းဆောင်ရည်နှင့် သက်ရှိကျန်းမာရေးကို သွယ်ဝိုက်၍ မြှင့်တင်ပေးပါသည်။ အဆုံးစွန်အားဖြင့် ၎င်းသည် ထုတ်လုပ်မှု၊ ထိရောက်မှုနှင့် ရေနေသတ္တဝါမွေးမြူရေး၏ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် အစွမ်းထက်သော နည်းပညာပံ့ပိုးမှုကို ပေးစွမ်းသည်။ ခေတ်မီရေနေသတ္တဝါအစာ၊ အထူးသဖြင့် အဆင့်မြင့်ရေနေငါးအစာတွင် ၎င်းသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။