မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ မွေးမြူရေးတွင် ကြီးထွားမှုမြှင့်တင်ပေးသည့်အရာအဖြစ် ပဋိဇီဝဆေးများအသုံးပြုမှုသည် အများပြည်သူ၏ စစ်ဆေးမှုနှင့် ဝေဖန်မှုများ တိုးပွားလာနေပါသည်။ ပဋိဇီဝဆေးများကို ဘက်တီးရီးယားများ ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်းနှင့် ပဋိဇီဝဆေးများကို ကုထုံးနည်းဖြင့် သို့မဟုတ်/နှင့် မသင့်လျော်စွာအသုံးပြုခြင်းနှင့် ဆက်စပ်၍ လူနှင့် တိရစ္ဆာန်ရောဂါပိုးများ၏ အပြန်အလှန်ခံနိုင်ရည်ရှိမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းသည် အဓိကစိုးရိမ်မှုများဖြစ်သည်။

EU နိုင်ငံများတွင် တိရစ္ဆာန်ထုတ်လုပ်မှု မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပဋိဇီဝဆေးများ အသုံးပြုမှုကို ပိတ်ပင်ထားသည်။ အမေရိကန်တွင် အမေရိကန်အသင်း၏ မူဝါဒချမှတ်ရေး ကိုယ်စားလှယ်များလွှတ်တော်သည် ဇွန်လတွင် ကျင်းပသော ၎င်း၏ နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေးတွင် တိရစ္ဆာန်များတွင် "ကုထုံးမဟုတ်သော" ပဋိဇီဝဆေးများ အသုံးပြုမှုကို အဆင့်လိုက် ရပ်ဆိုင်းရန် သို့မဟုတ် ဖယ်ရှားရန် တိုက်တွန်းသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ယင်းအစီအမံသည် လူသားများအား ပေးသော ပဋိဇီဝဆေးများကိုပါ ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းသည် အစိုးရအနေဖြင့် မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များတွင် ပဋိဇီဝဆေးများ အလွန်အကျွံသုံးစွဲမှုကို အဆင့်လိုက် ရပ်ဆိုင်းရန် လိုလားပြီး လူ့အသက်ကယ်ဆေးဝါးများအပေါ် ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အဖွဲ့အစည်း၏ လှုပ်ရှားမှုကို တိုးချဲ့ရန် လိုလားသည်။ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်ထုတ်လုပ်မှုတွင် ပဋိဇီဝဆေးအသုံးပြုမှုကို အစိုးရမှ ပြန်လည်သုံးသပ်နေပြီး ဆေးဝါးခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အစီအမံများကို ရေးဆွဲနေပါသည်။ ကနေဒါတွင် Carbadox အသုံးပြုမှုကို Health Canada ၏ ပြန်လည်သုံးသပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေပြီး ပိတ်ပင်မှုတစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ထို့ကြောင့် တိရစ္ဆာန်ထုတ်လုပ်မှုတွင် ပဋိဇီဝဆေးများ အသုံးပြုမှုကို ပိုမိုကန့်သတ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ပဋိဇီဝဆေးကြီးထွားမှု မြှင့်တင်ပေးသည့်အရာများအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး အသုံးချရန် လိုအပ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

ရလဒ်အနေဖြင့် ပဋိဇီဝဆေးများကို အစားထိုးရန် အခြားရွေးချယ်စရာများကို လေ့လာရန် သုတေသနကို အဆက်မပြတ် ပြုလုပ်နေပါသည်။ လေ့လာမှုအောက်ရှိ အခြားရွေးချယ်စရာများတွင် ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ၊ ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ၊ ပရီဘိုင်အိုတစ်များနှင့် အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များမှသည် ဓာတုဖြည့်စွက်စာများနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုကိရိယာများအထိ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ ဖောမစ်အက်ဆစ်သည် ရောဂါဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများကို ထိရောက်စွာ တိုက်ဖျက်နိုင်ကြောင်း လေ့လာမှုများစွာက ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် ကိုင်တွယ်ရာတွင် ပြဿနာများ၊ အစာထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် အစာကျွေးခြင်းနှင့် သောက်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ကိရိယာများတွင် ပြင်းထန်သောအနံ့နှင့် သံချေးတက်ခြင်းတို့ကြောင့် ၎င်း၏အသုံးပြုမှုမှာ အကန့်အသတ်ရှိသည်။ ပြဿနာများကို ကျော်လွှားရန်အတွက် ပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ဖော်မိတ် (K-diformate) သည် ဖော်မစ်အက်ဆစ်အစား အာရုံစိုက်မှု ရရှိခဲ့ပြီး ၎င်းသည် သန့်စင်သောအက်ဆစ်ထက် ကိုင်တွယ်ရလွယ်ကူသောကြောင့်ဖြစ်ပြီး နို့ဖြတ်ဝက်နှင့် မွေးမြူရေးဝက်နှစ်မျိုးလုံး၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ရာတွင် ထိရောက်မှုရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ နော်ဝေနိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ် (J. Anim. Sci. 2000. 78:1875-1884) မှ သုတေသီများမှ ပြုလုပ်သော လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် ၀.၆-၁.၂% အဆင့်တွင် ပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ဖော်မိတ် ဖြည့်စွက်ခြင်းသည် မွေးမြူရေးဝက်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်၊ အသေကောင်အရည်အသွေးနှင့် အသားဘေးကင်းရေးကို အာရုံခံဝက်အရည်အသွေးအပေါ် အပျက်သဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိဘဲ မွေးမြူရေးဝက်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်၊ အသေကောင်အရည်အသွေးနှင့် အသားဘေးကင်းရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းတို့နှင့်မတူဘဲပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ဖော်မတ် Ca/Na-formate ဖြည့်စွက်ခြင်းသည် ကြီးထွားမှုနှင့် အသေကောင်အရည်အသွေးကို လုံးဝမထိခိုက်စေပါ။

ဤလေ့လာမှုတွင် စုစုပေါင်း စမ်းသပ်ချက် သုံးခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စမ်းသပ်ချက် ပထမတွင် ဝက် ၇၂ ကောင် (အစပိုင်းကိုယ်အလေးချိန် ၂၃.၁ ကီလိုဂရမ် နှင့် ကိုယ်အလေးချိန် ၁၀၄.၅ ကီလိုဂရမ်) ကို အစားအစာ ကုသမှု သုံးမျိုး (ထိန်းချုပ်၊ ၀.၈၅% Ca/Na-formate နှင့် ၀.၈၅% ပိုတက်စီယမ်-ဒိုင်ဖော်မိတ်) ပေးခဲ့သည်။ ရလဒ်များအရ K-ဒိုင်ဖော်မိတ် အစားအစာသည် နေ့စဉ်ပျမ်းမျှ အလေးချိန် (ADG) ကို တိုးစေသော်လည်း ပျမ်းမျှနေ့စဉ် အစာစားသုံးမှု (ADFI) သို့မဟုတ် အစာ အလေးချိန်/အစာ (G/F) အချိုးကို သက်ရောက်မှု မရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ အသားသေ၏ အဆီနည်းခြင်း သို့မဟုတ် အဆီပါဝင်မှုကို ပိုတက်စီယမ်-ဒိုင်ဖော်မိတ် သို့မဟုတ် Ca/Na-formate နှစ်မျိုးလုံးက သက်ရောက်မှု မရှိပါ။

စမ်းသပ်မှုဒုတိယအကြိမ်မြောက်တွင် ဝက် ၁၀ ကောင် (အစပိုင်းကိုယ်အလေးချိန်- ၂၄.၃ ကီလိုဂရမ်၊ နောက်ဆုံးကိုယ်အလေးချိန်- ၈၅.၁ ကီလိုဂရမ်) ကို အသုံးပြု၍ K-diformate သည် ဝက်၏စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် အာရုံခံအရည်အသွေးအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာခဲ့သည်။ ဝက်အားလုံးကို အကန့်အသတ်ဖြင့် အစာကျွေးပြီး ကုသမှုအုပ်စုတွင် ၀.၈% K-diformate ထည့်ခြင်းမှလွဲ၍ တူညီသောအစားအစာများကို ကျွေးခဲ့သည်။ ရလဒ်များအရ အစားအစာများတွင် K-diformate ဖြည့်စွက်ခြင်းသည် ADG နှင့် G/F ကို တိုးစေသော်လည်း ဝက်၏အာရုံခံအရည်အသွေးအပေါ် သက်ရောက်မှုမရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

စမ်းသပ်မှု တတိယအကြိမ်မြောက်တွင် ဝက် ၉၆ ကောင် (အစပိုင်းကိုယ်အလေးချိန်- ၂၇.၁ ကီလိုဂရမ်၊ နောက်ဆုံးကိုယ်အလေးချိန်- ၁၀၅ ကီလိုဂရမ်) ကို ဖြည့်စွက်စာ၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန်အတွက် အသီးသီး K-diformate ၀၊ ၀.၆% နှင့် ၁.၂% ပါဝင်သော အစားအစာသုံးမျိုး ကျွေးမွေးခဲ့သည်။K-diformateအစားအစာများတွင် ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်၊ အသေကောင်၏ဝိသေသလက္ခဏာများနှင့် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း၏ အဏုဇီဝပိုးမွှားများအပေါ် လေ့လာမှု။ ရလဒ်များအရ K-diformate ကို ၀.၆% နှင့် ၁.၂% အဆင့်တွင် ဖြည့်စွက်ပေးခြင်းဖြင့် ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ အဆီပါဝင်မှု လျော့နည်းစေခြင်းနှင့် အသေကောင်၏ အဆီနည်းရာခိုင်နှုန်းကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ K-diformate ထည့်သွင်းခြင်းသည် ဝက်များ၏ အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းရှိ coliforms အရေအတွက်ကို လျှော့ချပေးသောကြောင့် ဝက်သားဘေးကင်းရေးကို မြှင့်တင်ပေးကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။