အမည် :γ- အမိုင်နိုဗျူတရစ်အက်ဆစ်(GABA)

CAS နံပါတ်: 56-12-2

အဓိပ္ပါယ်တူများ: ၄-Aမီနိုဘူတရစ်အက်ဆစ်; အမိုးနီးယားဘူတရစ်အက်ဆစ်;ပိုက်ပেলလစ်အက်ဆစ်။

၁။ တိရစ္ဆာန်အစာကျွေးခြင်းအပေါ် GABA ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအတွင်း တည်ငြိမ်နေရန် လိုအပ်ပါသည်။ အစာစားသုံးမှုသည် မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များနှင့် ကြက်ငှက်များ၏ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းဆောင်ရည်နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပါသည်။ ရှုပ်ထွေးသော အပြုအမူဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုအနေဖြင့် အစာကျွေးခြင်းကို အဓိကအားဖြင့် ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်မှ ထိန်းချုပ်ပါသည်။ ဗိုက်ပြည့်ခြင်းဗဟို (ဟိုက်ပိုသာလမတ်စ်၏ Ventromedial nucleus) နှင့် အစာကျွေးခြင်းဗဟို (ဘေးတိုက် ဟိုက်ပိုသာလမတ်စ်ဧရိယာ) တို့သည် တိရစ္ဆာန်များ၏ ထိန်းညှိပေးသည့်အရာများဖြစ်သည်။

အစားအသောက်၏ အခြေခံဗဟိုချက် GABA သည် ဗိုက်ပြည့်ခြင်းဗဟိုချက်၏ လှုပ်ရှားမှုကို ဟန့်တားခြင်းဖြင့် တိရစ္ဆာန်အစာကျွေးခြင်းကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ပြီး တိရစ္ဆာန်အစာကျွေးနိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးပါသည်။ တိရစ္ဆာန်များ၏ ဦးနှောက်ဒေသအမျိုးမျိုးသို့ GABA ပမာဏအတိုင်းအတာတစ်ခုကို ထိုးသွင်းခြင်းသည် တိရစ္ဆာန်အစာကျွေးခြင်းကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး ပမာဏပေါ်မူတည်သည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိနိုင်ကြောင်း လေ့လာမှုများစွာက ပြသခဲ့သည်။ အဆီတိုးဝက်များ၏ အခြေခံအစားအစာတွင် GABA ထည့်သွင်းခြင်းသည် ဝက်အစာစားသုံးမှုကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်ပေးနိုင်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန်တက်စေကာ အစာပရိုတင်းအသုံးပြုမှုကို မလျော့ကျစေပါ။

၂။ အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း အစာချေခြင်းနှင့် endocrine စနစ်အပေါ် GABA ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု neurotransmitter သို့မဟုတ် modulator အနေဖြင့် GABA သည် ကျောရိုးရှိသတ္တဝါများ၏ peripheral Autonomic nervous system တွင် ကျယ်ပြန့်သော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။

၃။ အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုအပေါ် GABA ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု။ GABA သည် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရှိနေပြီး GABA immunoreactive nerve fibers သို့မဟုတ် positive nerve cells များသည် နို့တိုက်သတ္တဝါများ၏ အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း၏ အာရုံကြောစနစ်နှင့် အမြှေးပါးတွင် ရှိနေပြီး GABA endocrine cells များကို အစာအိမ် mucosa ၏ epithelium တွင်လည်း ဖြန့်ဝေထားသည်။ GABA သည် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းရှိ ချောမွေ့သောကြွက်သားဆဲလ်များ၊ endocrine ဆဲလ်များနှင့် endocrine မဟုတ်သောဆဲလ်များအပေါ် ထိန်းညှိပေးသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသည်။ Exogenous GABA သည် ကြွက်များ၏ သီးခြားအူလမ်းကြောင်းအပိုင်းများကို သိသာထင်ရှားသော အဟန့်အတားဖြစ်စေသော အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိပြီး သီးခြားအူလမ်းကြောင်းအပိုင်းများ၏ ပြေလျော့မှုနှင့် ကျုံ့ခြင်းပမာဏ လျော့ကျမှုတွင် ထင်ရှားသည်။ GABA ၏ ဤအဟန့်အတားဖြစ်စေသော ယန္တရားသည် အူ၏ cholinergic နှင့်/သို့မဟုတ် non cholinergic စနစ်များကို ဟန့်တားခြင်းဖြင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး adrenergic စနစ်မပါဘဲ လုပ်ဆောင်သည်။ ၎င်းသည် အူလမ်းကြောင်းချောမွေ့သောကြွက်သားဆဲလ်များပေါ်ရှိ သက်ဆိုင်ရာ GABA receptor နှင့်လည်း လွတ်လပ်စွာ ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။

၄။ GABA သည် တိရစ္ဆာန်ဇီဝဖြစ်စဉ်ကို ထိန်းညှိပေးသည်။ GABA သည် အချို့သောဂလင်းများနှင့် endocrine ဟော်မုန်းများကဲ့သို့သော ဒေသတွင်းဟော်မုန်းတစ်ခုအနေဖြင့် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းစနစ်တွင် ကျယ်ပြန့်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုများရှိနိုင်သည်။ in vitro အခြေအနေများတွင် GABA သည် အစာအိမ်ရှိ GABA receptor ကို အသက်ဝင်စေခြင်းဖြင့် ကြီးထွားဟော်မုန်းထုတ်လွှတ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်သည်။ တိရစ္ဆာန်ကြီးထွားဟော်မုန်းသည် အသည်းတွင် အချို့သော peptides များ (IGF-1 ကဲ့သို့သော) ပေါင်းစပ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး၊ ကြွက်သားဆဲလ်များ၏ ဇီဝဖြစ်စဉ်နှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပြီး၊ တိရစ္ဆာန်များ၏ ကြီးထွားမှုနှုန်းနှင့် အစာပြောင်းလဲနှုန်းကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ ၎င်းသည် တိရစ္ဆာန်ခန္ဓာကိုယ်ရှိ အစာအာဟာရဓာတ်များ ဖြန့်ဖြူးမှုကိုလည်း ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်။ GABA ၏ ကြီးထွားမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အာရုံကြော endocrine စနစ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို သက်ရောက်မှုရှိခြင်းဖြင့် ကြီးထွားဟော်မုန်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိန်းညှိပေးခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။