တိရစ္ဆာန်အစာတွင်ပါဝင်သော ဘီတိန်းသည် ကုန်စည်တစ်ခုထက်ပို၍

ဘီတိန်း သို့မဟုတ် ထရိုင်မီသိုင်းဂလိုင်စင်းဟုလည်း လူသိများသော ဘီတိန်းသည် အပင်များနှင့် တိရစ္ဆာန်များတွင် သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရှိရသော ဘက်စုံသုံး ဒြပ်ပေါင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်အစာအတွက် ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းအဖြစ် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဘီတိန်း၏ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ကို မီသိုင်းဒိုနာအဖြစ် အာဟာရပညာရှင်အများစုက သိရှိကြသည်။

ဘီတိန်းသည် ကိုလင်းနှင့် မီသီယိုနင်းကဲ့သို့ပင် အသည်းရှိ မီသိုင်းအုပ်စု ဇီဝဖြစ်စဉ်တွင် ပါဝင်ပတ်သက်ပြီး ကာနီတင်း၊ ခရီတင်းနှင့် ဟော်မုန်းများကဲ့သို့သော ဇီဝဖြစ်စဉ်အရ အရေးကြီးသော ဒြပ်ပေါင်းများစွာကို ပေါင်းစပ်ရန်အတွက် ၎င်း၏ labile မီသိုင်းအုပ်စုကို လှူဒါန်းသည် (ပုံ ၁ ကိုကြည့်ပါ)။

 

Choline၊ methionine နှင့် betaine တို့သည် methyl group ဇီဝဖြစ်စဉ်တွင် ဆက်စပ်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် betaine ဖြည့်စွက်ပေးခြင်းဖြင့် ဤအခြား methyl group donor များအတွက် လိုအပ်ချက်များကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တိရစ္ဆာန်အစာတွင် betaine ၏ လူသိများသော အသုံးချမှုများထဲမှ တစ်ခုမှာ choline chloride (၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း) ကို အစားထိုးပြီး အစားအစာတွင် methionine ကို ထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဈေးကွက်ဈေးနှုန်းများပေါ် မူတည်၍ ဤအစားထိုးပစ္စည်းများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် စွမ်းဆောင်ရည်ရလဒ်များကို ထိန်းသိမ်းထားစဉ်တွင် တိရစ္ဆာန်အစာကုန်ကျစရိတ်ကို သက်သာစေပါသည်။

အခြား methyldonors များကို အစားထိုးရန် betaine ကိုအသုံးပြုသောအခါ betaine ကို ကုန်စည်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုကြပြီး ဆိုလိုသည်မှာ အစာဖော်စပ်မှုတွင် betaine ၏ ပမာဏသည် ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး choline နှင့် methionine ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်ဒြပ်ပေါင်းများ၏ ဈေးနှုန်းပေါ် မူတည်ပါသည်။ သို့သော် betaine သည် methyl donating အာဟာရဓာတ်တစ်ခုထက်ပို၍ အစာတွင် betaine ပါဝင်ခြင်းကို စွမ်းဆောင်ရည်တိုးတက်စေရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။

ဘီတိန်းသည် အစိုဓာတ်ကို ကာကွယ်ပေးသည့်အရာအဖြစ်

မီသိုင်းဒိုနာအဖြစ် ၎င်း၏လုပ်ဆောင်ချက်အပြင်၊ ဘီတိန်းသည် အော့စ်မိုရီဂေတာအဖြစ်လည်း လုပ်ဆောင်ပါသည်။ ဘီတိန်းသည် မီသိုင်းအုပ်စု ဇီဝဖြစ်စဉ်တွင် အသည်းမှ ဇီဝဖြစ်စဉ်မပြောင်းလဲသည့်အခါ ဆဲလ်များအတွက် အော်ဂဲနစ် အော့စ်မိုလိုက်အဖြစ် အသုံးပြုရန် ရရှိနိုင်ပါသည်။

osmolyte တစ်ခုအနေနဲ့ betaine ဟာ intracellular water retention ကိုတိုးစေရုံသာမက protein၊ enzyme နဲ့ DNA လိုမျိုး cellular structure တွေကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ betaine ရဲ့ osmoprotective property ဟာ (osmotic) stress ခံစားနေရတဲ့ cell တွေအတွက် အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ intracellular betaine ပါဝင်မှုတိုးလာတာကြောင့် stress ဖြစ်နေတဲ့ cell တွေဟာ enzyme ထုတ်လုပ်မှု၊ DNA ပွားများမှုနဲ့ cell ပွားများမှုစတဲ့ cellular function တွေကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါတယ်။ cellular function ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်တာကြောင့် betaine ဟာ အထူးသဖြင့် stress အခြေအနေတွေ (အပူဒဏ်၊ coccidiosis စိန်ခေါ်မှု၊ ရေငန်ဓာတ်ပါဝင်မှုစတဲ့) မှာ တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ performance ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်ပါတယ်။ အစာထဲကို betaine ထပ်ဖြည့်ပေးတာက အခြေအနေအမျိုးမျိုးနဲ့ တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်အမျိုးမျိုးအတွက် အကျိုးရှိတယ်ဆိုတာ သက်သေပြခဲ့ပါတယ်။

ဘီတိန်း၏ အပြုသဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများ

ဘီတိန်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် ပတ်သက်၍ အများဆုံး လေ့လာထားသော အခြေအနေမှာ အပူဒဏ်ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်အများစုသည် ၎င်းတို့၏ အပူသက်သာဇုန်ထက် ကျော်လွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်များတွင် နေထိုင်ကြပြီး အပူဒဏ်ကို ဖြစ်စေသည်။

အပူဒဏ်ဟာ တိရစ္ဆာန်တွေအတွက် ရေဓာတ်မျှတမှုကို ထိန်းညှိပေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချိန် ပုံမှန်အခြေအနေတစ်ခုပါ။ ဘီတိန်းဟာ အကာအကွယ်ပေးတဲ့ osmolyte အဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းအားဖြင့် အပူဒဏ်ကို သက်သာစေပြီး ဥပမာအားဖြင့် broiler တွေမှာ rectal အပူချိန် နိမ့်ကျခြင်းနဲ့ အသက်ရှူမဝခြင်း လျော့နည်းခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

တိရစ္ဆာန်များတွင် အပူဒဏ်ကို လျှော့ချခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ အစာစားသုံးမှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးသည်။ ကြက်မွေးမြူရေးတွင်သာမက ဥစားကြက်များ၊ ဝက်မများ၊ ယုန်များ၊ နို့စားနွားများနှင့် အမဲသားများတွင်ပါ ဘီတိန်းသည် ပူပြင်းသောရာသီဥတုနှင့် စိုထိုင်းဆမြင့်မားသောရာသီဥတုတွင် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အကျိုးကျေးဇူးများရှိကြောင်း အစီရင်ခံစာများက ပြသထားသည်။ ထို့အပြင် အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးရန်အတွက် ဘီတိန်းသည် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ အူလမ်းကြောင်းဆဲလ်များသည် အူလမ်းကြောင်း၏ ဟိုက်ပါအော့စ်မိုတစ်ပါဝင်မှုကို အဆက်မပြတ်ထိတွေ့နေရပြီး ဝမ်းလျှောပါက ဤဆဲလ်များအတွက် အော့စ်မိုတစ်စိန်ခေါ်မှု ပိုမိုမြင့်မားလာမည်ဖြစ်သည်။ ဘီတိန်းသည် အူလမ်းကြောင်းဆဲလ်များ၏ အော့စ်မိုတစ်ကာကွယ်မှုအတွက် အရေးကြီးပါသည်။

ဆဲလ်အတွင်း ဘီတိန်းစုဆောင်းခြင်းဖြင့် ရေချိန်ခွင်လျှာနှင့် ဆဲလ်ထုထည်ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် အူလမ်းကြောင်းပုံသဏ္ဍာန် (ဗီလီပိုများခြင်း) နှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အစာချေဖျက်နိုင်စွမ်း (ကောင်းမွန်စွာထိန်းသိမ်းထားသော အင်ဇိုင်းထုတ်လွှတ်မှုနှင့် အာဟာရစုပ်ယူမှုအတွက် မျက်နှာပြင်တိုးလာခြင်းကြောင့်) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ဘီတိန်း၏ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးအပေါ် အပြုသဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် အထူးသဖြင့် ကြွက်များတွင် သိသာထင်ရှားသည်- ဥပမာ- ကြက်ငှက်များနှင့် နို့ဖြတ်ထားသော ဝက်ကလေးများ။

ဘီတိန်းကို တိရစ္ဆာန်အသေကောင် ပြုပြင်ပေးသည့်အရာ (carcass modifer) အဖြစ်လည်း လူသိများသည်။ ဘီတိန်း၏ များစွာသော လုပ်ဆောင်ချက်များသည် တိရစ္ဆာန်များ၏ ပရိုတင်း၊ စွမ်းအင်နှင့် အဆီဇီဝြဖစ်ပျက်မှုတွင် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ကြက်ငှက်နှင့် ဝက်နှစ်မျိုးလုံးတွင် ရင်အုံအသားထွက်နှုန်းနှင့် အဆီနည်းသောအသားထွက်နှုန်း အသီးသီး မြင့်မားကြောင်း သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုများစွာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆီစုဆောင်းမှုသည် တိရစ္ဆာန်အသေကောင်များတွင် အဆီပါဝင်မှုကို လျော့နည်းစေပြီး တိရစ္ဆာန်အသေကောင်အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးသည်။

စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ပေးသည့်အနေဖြင့် Betaine

ဘီတိန်း၏ သတင်းပို့ထားသော အပြုသဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုအားလုံးက ဤအာဟာရဓာတ်သည် မည်မျှတန်ဖိုးရှိကြောင်း ပြသနေပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစားအစာတွင် ဘီတိန်းထည့်သွင်းခြင်းကို အခြား မီသိုင်းဒိုနာများကို အစားထိုးရန်နှင့် အစာကုန်ကျစရိတ်များကို သက်သာစေရန် ကုန်စည်တစ်ခုအဖြစ်သာမက တိရစ္ဆာန်များ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပံ့ပိုးပေးရန်အတွက် လုပ်ဆောင်နိုင်သော ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတစ်ခုအဖြစ်ပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။

ဤအသုံးချမှုနှစ်ခုကြား ကွာခြားချက်မှာ ဆေးပမာဏဖြစ်သည်။ မီသိုင်းဒိုနာအနေဖြင့် ဘီတိန်းကို အစာတွင် 500ppm သို့မဟုတ် ထို့ထက်နိမ့်သော ပမာဏဖြင့် မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရန်အတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် 1000 မှ 2000ppm ဘီတိန်းဆေးပမာဏကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ ဤပိုမိုမြင့်မားသော ဆေးပမာဏများသည် တိရစ္ဆာန်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် လည်ပတ်နေသော မပြောင်းလဲနိုင်သော ဘီတိန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဆဲလ်များမှ စုပ်ယူနိုင်စေရန်အတွက် (အော့စ်မိုတစ်) ဖိစီးမှုမှ ကာကွယ်ပေးပြီး အကျိုးဆက်အနေဖြင့် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပံ့ပိုးပေးသည်။

နိဂုံးချုပ်

ဘီတိန်းသည် တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်အမျိုးမျိုးအတွက် အသုံးချမှုအမျိုးမျိုးရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်အစာတွင် ဘီတိန်းကို တိရစ္ဆာန်အစာကုန်ကျစရိတ်သက်သာစေရန် ကုန်စည်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရန်အတွက် အစားအစာတွင် ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ယနေ့ခေတ်တွင် ပဋိဇီဝဆေးအသုံးပြုမှုကို လျှော့ချရန် ကြိုးစားနေသည့်အတွက် တိရစ္ဆာန်များ၏ကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ဘီတိန်းသည် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးကို ပံ့ပိုးပေးရန်အတွက် အခြားရွေးချယ်စရာ ဇီဝတက်ကြွဒြပ်ပေါင်းများစာရင်းတွင် နေရာတစ်ခု ထိုက်တန်ပါသည်။

၁၆၁၉၅၉၇၀၄၈(၁)


ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၂၈ ရက်