ပိုတက်စီယမ် ဖော်မတ်၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ဥရောပသမဂ္ဂမှ အတည်ပြုခဲ့ပြီး ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာနမှ အတည်ပြုခဲ့သော ပထမဆုံး ပဋိဇီဝဆေးမပါဝင်သော အစာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းသည် ၁၀ နှစ်ကျော်ကြာ ရင့်ကျက်သော အသုံးချမှုအစီအစဉ်ကို စုဆောင်းထားပြီး ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာရှိ သုတေသနစာတမ်းများစွာတွင် ဝက်ကြီးထွားမှုအဆင့်အမျိုးမျိုးအပေါ် ၎င်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖော်ပြထားပါသည်။
Necrotizing enteritis သည် ဂရမ်-အပေါင်းဘက်တီးရီးယား (Clostridium perfringens) ကြောင့်ဖြစ်ပွားသော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကြက်ငှက်ရောဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ကြက်မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ သေဆုံးမှုနှုန်းကို တိုးစေပြီး ကြက်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ လျော့ကျစေပါသည်။ ဤရလဒ်နှစ်ခုစလုံးသည် တိရစ္ဆာန်များ၏ ကောင်းကျိုးကို ထိခိုက်စေပြီး ကြက်ထုတ်လုပ်မှုအတွက် စီးပွားရေးဆုံးရှုံးမှုများစွာကို ယူဆောင်လာပါသည်။ အမှန်တကယ်ထုတ်လုပ်မှုတွင် necrotizing enteritis ဖြစ်ပွားမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အစာတွင် ပဋိဇီဝဆေးများကို ထည့်သွင်းလေ့ရှိသည်။ သို့သော် အစာတွင် ပဋိဇီဝဆေးများကို တားမြစ်ရန် တောင်းဆိုမှုများ တိုးပွားလာနေပြီး ပဋိဇီဝဆေးများ၏ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုအာနိသင်ကို အစားထိုးရန် အခြားဖြေရှင်းနည်းများ လိုအပ်ပါသည်။ လေ့လာမှုအရ အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ဆားများကို အစားအစာတွင် ထည့်သွင်းခြင်းသည် Clostridium perfringens ပါဝင်မှုကို တားဆီးနိုင်ပြီး necrotizing enteritis ဖြစ်ပွားမှုကို လျော့နည်းစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်သည် အူလမ်းကြောင်းတွင် ဖော်မစ်အက်ဆစ်နှင့် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်အဖြစ် ပြိုကွဲသွားသည်။ အပူချိန်နှင့် covalent bond ဂုဏ်သတ္တိကြောင့် ဖော်မစ်အက်ဆစ်အချို့သည် အူလမ်းကြောင်းထဲသို့ လုံးဝဝင်ရောက်သွားသည်။ ဤစမ်းသပ်မှုသည် necrotizing enteritis ကူးစက်ခံရသော ကြက်များကို သုတေသနပုံစံအဖြစ် အသုံးပြု၍ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခဲ့သည်။ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်၎င်း၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်၊ အူလမ်းကြောင်းရှိ အဏုဇီဝများနှင့် ကွင်းဆက်တို အဆီအက်ဆစ် ပါဝင်မှုတို့အပေါ်။
- ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ဖော်မတ်Necrotizing Enteritis ကူးစက်ခံရသော အသားစားကြက်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်အပေါ်။
စမ်းသပ်မှုရလဒ်များအရ ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်သည် necrotizing enteritis ကူးစက်ခံရခြင်း ရှိ/မရှိ ကြက်မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိကြောင်း ပြသခဲ့ပြီး Hernandez et al. (၂၀၀၆) ၏ သုတေသနရလဒ်များနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။ ကယ်လ်စီယမ်ဖော်မတ် ပမာဏတူညီခြင်းသည် ကြက်မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ နေ့စဉ်အလေးချိန်တက်ခြင်းနှင့် အစာအချိုးကို သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသက်ရောက်မှုမရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း ကယ်လ်စီယမ်ဖော်မတ် ၁၅ ဂရမ်/ကီလိုဂရမ်အထိ ထည့်သွင်းသောအခါ ကြက်မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည် (Patten and Waldroup, 1988)။ သို့သော် Selle et al. (၂၀၀၄) က အစားအစာတွင် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ် ၆ ဂရမ်/ကီလိုဂရမ် ထည့်သွင်းခြင်းသည် ကြက်မွေးမြူရေးကြက်များ၏ ကိုယ်အလေးချိန်တက်ခြင်းနှင့် အစာစားသုံးမှုကို ၁၆-၃၅ ရက်အထိ သိသိသာသာ မြင့်တက်စေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ necrotizing enteritis ကူးစက်ခံရခြင်းကို ကာကွယ်ရာတွင် အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်သည့် သုတေသနအစီရင်ခံစာ အနည်းငယ်သာ ရှိပါသည်။ ဤစမ်းသပ်မှုအရ အစားအစာတွင် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ် ၄ ဂရမ်/ကီလိုဂရမ် ထည့်သွင်းခြင်းသည် ကြက်မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ သေဆုံးမှုနှုန်းကို သိသိသာသာ လျော့ကျစေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သော်လည်း သေဆုံးမှုနှုန်း လျော့ကျခြင်းနှင့် ထည့်ထားသော ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်ပမာဏကြားတွင် ဆေးပမာဏနှင့် အကျိုးသက်ရောက်မှု ဆက်နွယ်မှု မရှိပါ။
၂။ ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ဖော်မတ်Necrotizing Enteritis ကူးစက်ခံရသော ကြက်များ၏ တစ်ရှူးများနှင့် အင်္ဂါများတွင် အဏုဇီဝပါဝင်မှုဆိုင်ရာ
bacitracin ဇင့် ၄၅ မီလီဂရမ်/ကီလိုဂရမ် ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် necrotizing enteritis ကူးစက်ခံရသော ကြက်များ၏ သေဆုံးမှုကို လျော့ကျစေပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပင် jejunum ရှိ Clostridium perfringens ပါဝင်မှုကို လျော့ကျစေခဲ့ပြီး Kocher et al. (၂၀၀၄) ၏ သုတေသနရလဒ်များနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။ အစားအစာတွင် ပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ဖော်မိတ် ဖြည့်စွက်ခြင်းသည် necrotizing enteritis ကူးစက်ခံရသော ကြက်များ၏ jejunum ရှိ Clostridium perfringens ပါဝင်မှုကို ၁၅ ရက်ကြာ သိသာထင်ရှားသော အကျိုးသက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပါ။ Walsh et al. (၂၀၀၄) သည် အက်ဆစ်ဓာတ်များသော အစားအစာများသည် အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များအပေါ် အပျက်သဘောဆောင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ထို့ကြောင့် ပရိုတင်းဓာတ်များသော အစားအစာများ၏ အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်းသည် necrotizing enteritis အပေါ် ပိုတက်စီယမ် ဖော်မတ်၏ ကာကွယ်နိုင်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။ ဤစမ်းသပ်မှုအရ ပိုတက်စီယမ် ဖော်မတ်သည် ၃၅ ဒက် ကြက်များ၏ ကြွက်သားအစာအိမ်တွင် lactobacilli ပါဝင်မှုကို တိုးစေကြောင်းလည်း တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းသည် Knarreborg et al. (၂၀၀၂) ၏ in vitro တွင် တွေ့ရှိချက်နှင့် မကိုက်ညီပါ။
၃။necrotizing enteritis ကူးစက်ခံရသော broiler ကြက်များတွင် တစ်ရှူး pH နှင့် short chain fatty acid ပါဝင်မှုအပေါ် potassium 3-dimethylformate ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု
အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များ၏ ဘက်တီးရီးယားပိုးများကို တိုက်ဖျက်နိုင်သည့် အာနိသင်သည် အစာခြေလမ်းကြောင်း၏ အပေါ်ပိုင်းတွင် အဓိကဖြစ်ပေါ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ဤစမ်းသပ်မှု၏ ရလဒ်များအရ ပိုတက်စီယမ် ဒိုင်ကာဘောက်ဆီလိတ်သည် ၁၅ ရက်အကြာတွင် အူသိမ်ဦးပိုင်းရှိ ဖော်မစ်အက်ဆစ်ပါဝင်မှုကို တိုးစေပြီး ၃၅ ရက်အကြာတွင် ဂျဂျူနမ်တွင် တိုးစေကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ Mroz (၂၀၀၅) က အော်ဂဲနစ်အက်ဆစ်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေသော အချက်များစွာရှိပြီး ၎င်းတို့မှာ အစာ၏ pH၊ buffering/acidity နှင့် အစားအစာ electrolyte balance ကဲ့သို့သော အချက်များစွာရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ အစားအစာတွင် အက်ဆစ်ဓာတ်နည်းခြင်းနှင့် electrolyte balance တန်ဖိုးများမြင့်မားခြင်းသည် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်ကို ဖော်မစ်အက်ဆစ်နှင့် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်အဖြစ် ပြိုကွဲစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အစားအစာတွင် အက်ဆစ်ဓာတ်နှင့် electrolyte balance တန်ဖိုးများ သင့်လျော်သောအဆင့်သည် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်ဖြင့် ကြက်မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး necrotizing enteritis အပေါ် ၎င်း၏ကာကွယ်နိုင်သော အာနိသင်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။
နိဂုံးချုပ်
ရလဒ်များပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်ဘိုင်လီကြက်များတွင် necrotizing enteritis ၏မော်ဒယ်ပေါ်တွင် ပိုတက်စီယမ်ဖော်မတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်တိုးစေခြင်းနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်းကို လျှော့ချခြင်းဖြင့် အချို့သောအခြေအနေများတွင် ဘိုင်လီကြက်များ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကျဆင်းမှုကို သက်သာစေနိုင်ကြောင်းနှင့် ဘိုင်လီကြက်များတွင် necrotizing enteritis ကူးစက်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန် အစာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၈ ရက်
