၂။ ဂလစ်စရယ် ဘူတီရိတ်

ဘူတရစ်အက်ဆစ်သည် မနှစ်မြို့ဖွယ်အနံ့ရှိပြီး အလွယ်တကူ အငွေ့ပျံလွယ်ပြီး တိရစ္ဆာန်များစားပြီးနောက် အူလမ်းကြောင်း၏နောက်ဆုံးအပိုင်းသို့ ရောက်ရှိရန်ခက်ခဲသောကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုတွင် တိုက်ရိုက်အသုံးမပြုနိုင်ပါ။ ဂလစ်စရယ်ဘူတရစ်သည် ဘူတရစ်အက်ဆစ်နှင့် ဂလစ်စရင်တို့၏ အဆီထုတ်ကုန်ဖြစ်သည်။ ဘူတရစ်အက်ဆစ်နှင့် ဂလစ်စရင်တို့ကို ကော်ဗယ်လင်နှောင်ကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည်။ ၎င်းတို့သည် pH 1-7 မှ 230 ℃ အထိ တည်ငြိမ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များစားပြီးနောက် ဂလစ်စရယ်ဘူတရစ်သည် အစာအိမ်တွင် မပြိုကွဲဘဲ ပန်ကရိယလစ်ပေ့စ်၏လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင် အူလမ်းကြောင်းတွင် ဘူတရစ်အက်ဆစ်နှင့် ဂလစ်စရင်အဖြစ် ပြိုကွဲပြီး ဘူတရစ်အက်ဆစ်ကို ဖြည်းဖြည်းချင်းထုတ်လွှတ်သည်။ ဂလစ်စရယ်ဘူတရစ်သည် အစာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုရလွယ်ကူပြီး ဘေးကင်းသည်၊ အဆိပ်မရှိသည့်အပြင် ထူးခြားသောအရသာရှိသည်။ ဘူတရစ်အက်ဆစ်ကို အရည်အဖြစ်ထည့်ရန်ခက်ခဲပြီး အနံ့ဆိုးထွက်သောပြဿနာကို ဖြေရှင်းပေးရုံသာမက ဘူတရစ်အက်ဆစ်ကို တိုက်ရိုက်အသုံးပြုသောအခါ အူလမ်းကြောင်းသို့ရောက်ရှိရန်ခက်ခဲသောပြဿနာကိုလည်း တိုးတက်ကောင်းမွန်စေသည်။ ၎င်းသည် အကောင်းဆုံး butyric acid derivatives နှင့် antihistamine ထုတ်ကုန်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသည်။

၂.၁ ဂလစ်စရယ် ထရိုင်ဗျူတီရိတ် နှင့် ဂလစ်စရယ် မိုနိုဗျူတီရိတ်

ထရီဘူတီရင်ဘူတရစ်အက်ဆစ် မော်လီကျူး ၃ ခုနှင့် ဂလစ်စရော မော်လီကျူး ၁ ခု ပါဝင်သည်။ ထရိုင်ဘူတရစ်သည် ဘူတရစ်အက်ဆစ်ကို ပန်ကရိယ လစ်ပေ့စ်မှတစ်ဆင့် အူလမ်းကြောင်းတွင် ဖြည်းဖြည်းချင်း ထုတ်လွှတ်ပေးပြီး ၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းကို အူ၏ ရှေ့ပိုင်းတွင် ထုတ်လွှတ်ပေးကာ ၎င်း၏ အစိတ်အပိုင်းကို အူ၏ နောက်ဘက်သို့ ရောက်ရှိစေရန် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ မိုနိုဘူတရစ်အက်ဆစ် ဂလစ်စရောကို ဘူတရစ်အက်ဆစ် မော်လီကျူးတစ်ခုဖြင့် ဂလစ်စရော၏ ပထမဆုံးနေရာ (Sn-1 site) နှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး ရေနှင့် လစ်ပိုဖီလစ်ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိသည်။ ၎င်းသည် အစာခြေရည်ဖြင့် အူ၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။ ဘူတရစ်အက်ဆစ်အချို့ကို ပန်ကရိယ လစ်ပေ့စ်မှ ထုတ်လွှတ်ပေးပြီး အချို့မှာ အူလမ်းကြောင်း အပေါ်ယံဆဲလ်များမှ တိုက်ရိုက်စုပ်ယူသည်။ ၎င်းကို အူလမ်းကြောင်း အမြှေးပါးဆဲလ်များတွင် ဘူတရစ်အက်ဆစ်နှင့် ဂလစ်စရောအဖြစ် ပြိုကွဲသွားပြီး အူလမ်းကြောင်း ဗီလီများ၏ ကြီးထွားမှုကို မြှင့်တင်ပေးသည်။ ဂလစ်စရယ် ဘူတရစ်တွင် မော်လီကျူး ပေါ်လစီနှင့် ပေါ်လစီမရှိသောကြောင့် အဓိက ရောဂါဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများ၏ ရေနှင့် လစ်ပိုဖီလစ် ဆဲလ်နံရံ အမြှေးပါးကို ထိရောက်စွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး ဘက်တီးရီးယားဆဲလ်များကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ကာ ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖျက်ဆီးကာ အန္တရာယ်ရှိသော ဘက်တီးရီးယားများကို သတ်နိုင်သည်။ မိုနိုဗျူတရစ်အက်ဆစ် ဂလစ်စရိုက်သည် ဂရမ်-ပေါ့စတစ် ဘက်တီးရီးယားနှင့် ဂရမ်-အနုတ်လက္ခဏာ ဘက်တီးရီးယားများအပေါ် ပြင်းထန်သော ဘက်တီးရီးယား တိုက်ဖျက်နိုင်သည့် အာနိသင်ရှိပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘက်တီးရီးယား တိုက်ဖျက်နိုင်သည့် အာနိသင်ရှိသည်။

၂.၂ ရေထွက်ပစ္စည်းများတွင် ဂလစ်စရယ် ဘူတီရိတ် အသုံးချမှု

ဘူတရစ်အက်ဆစ်၏ ဆင်းသက်လာပစ္စည်းအနေဖြင့် ဂလစ်စရယ်ဘူတရိတ်သည် အူလမ်းကြောင်းပန်ကရိယ လစ်ပေ့စ်၏ လုပ်ဆောင်ချက်အောက်တွင် ဘူတရစ်အက်ဆစ်ကို ထိရောက်စွာထုတ်လွှတ်နိုင်ပြီး အနံ့မရှိ၊ တည်ငြိမ်၊ ဘေးကင်းပြီး အကြွင်းအကျန်ကင်းစင်သည်။ ၎င်းသည် ပဋိဇီဝဆေးများအတွက် အကောင်းဆုံးအစားထိုးပစ္စည်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး ရေနေသတ္တဝါမွေးမြူရေးတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြသည်။ Zhai Qiuling နှင့်အဖွဲ့သည် အစာထဲသို့ 100-150 mg/kg tributylglycerol ester ထည့်သောအခါ ကိုယ်အလေးချိန်တက်နှုန်း၊ သီးခြားကြီးထွားနှုန်း၊ အစာခြေအင်ဇိုင်းအမျိုးမျိုး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် 100 mg/kg tributylglycerol ester ထည့်ခြင်းမပြုမီနှင့် ထည့်သွင်းပြီးနောက် အူလမ်းကြောင်းရှိ villi များ၏ အမြင့်ကို သိသိသာသာတိုးမြှင့်နိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ Tang Qifeng နှင့် အခြားသုတေသီများက အစာထဲသို့ 1.5g/kg tributylglycerol ester ထည့်ခြင်းသည် Penaeus vannamei ၏ ကြီးထွားမှုစွမ်းဆောင်ရည်ကို သိသိသာသာတိုးတက်စေပြီး အူလမ်းကြောင်းရှိ ရောဂါဖြစ်စေသော vibrio အရေအတွက်ကို သိသိသာသာလျှော့ချနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ Jiang Yingying နှင့်အဖွဲ့။ အစာထဲသို့ tributyl glyceride 1g/kg ထည့်ခြင်းဖြင့် Allogynogenetic crucian carp ၏ ကိုယ်အလေးချိန်တက်နှုန်းကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေနိုင်ကြောင်း၊ အစာပမာဏကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး hepatopancreas တွင် superoxide dismutase (SOD) ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ကြောင်း လေ့လာမှုအချို့က ဖော်ပြခဲ့သည်။ 1000 mg/kg ထည့်ခြင်းသည်ထရီဗျူတိုင်း ဂလစ်စရိုက်အစားအစာကို စားသုံးခြင်းသည် Jian carp ၏ အူလမ်းကြောင်း superoxide dismutase (SOD) လုပ်ဆောင်ချက်ကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေနိုင်သည်။